Wentylacja i rekuperacja przed zimą: jak przygotować dom do sezonu grzewczego
Na Warmii i Mazurach sezon grzewczy jest długi, a zimowe noce bywają chłodniejsze niż w zachodniej części kraju, więc sprawna wentylacja ma tam duże znaczenie i dla rachunków, i dla zdrowia domowników. W szczelnym domu z rekuperatorem to centrala wentylacyjna decyduje, ile ciepła zostaje w budynku, a ile ucieka razem z wywiewanym powietrzem. Przegląd warto zrobić przed mrozami, a filtry czy brakujące elementy kanałów skompletować zawczasu, na przykład w hurtowni wentylacyjnej w Olsztynie, zamiast szukać ich w środku zimy.
Filtry: najprostszy i najważniejszy punkt
Zapchane filtry zmniejszają ilość świeżego powietrza, zwiększają pobór prądu przez wentylatory i sprawiają, że centrala pracuje głośniej. Przed sezonem grzewczym najlepiej wymienić je na nowe, w klasie zalecanej przez producenta urządzenia, a zimą kontrolować co kilka miesięcy. W domach przy ruchliwej ulicy albo w okolicy, gdzie w sezonie grzewczym pali się w piecach, filtry brudzą się szybciej.
Czerpnia, wyrzutnia i kanały
Czerpnia, przez którą powietrze trafia do domu, powinna być wolna od liści, pajęczyn i gniazd. To samo dotyczy wyrzutni. Siatka na czerpni zatrzymuje liście, ale sama też wymaga czyszczenia. Kanały prowadzone przez nieogrzewany strych muszą mieć izolację, bo inaczej w ich wnętrzu wykrapla się woda, a nawiewane powietrze traci po drodze temperaturę. Warto też obejrzeć anemostaty w pokojach: przestawione przy sprzątaniu zaburzają rozkład powietrza w całym domu.
Skropliny i ochrona przed zamarzaniem
Zimą w rekuperatorze wykrapla się woda, która odpływa przez syfon. Wyschnięty syfon przepuszcza powietrze i zapachy, a niedrożny może doprowadzić do zalania centrali, dlatego przed sezonem warto go sprawdzić i w razie potrzeby uzupełnić wodą. Przy silnych mrozach wymiennik może zamarzać, dlatego wiele instalacji ma nagrzewnicę wstępną albo gruntowy wymiennik ciepła. Hurtownie branżowe, takie jak KLIMAZBYT (https://www.klimazbyt.pl/pl/c/Rekuperatory/77), mają w ofercie rekuperatory z wymiennikami krzyżowymi, przeciwprądowymi, entalpicznymi i obrotowymi, a także nagrzewnice, filtry i elementy kanałów, więc przy modernizacji instalacji łatwo porównać rozwiązania. Wymiennik entalpiczny odzyskuje dodatkowo część wilgoci, co pomaga, gdy zimą powietrze w domu robi się zbyt suche.
Ustawienia na zimę
- by-pass powinien być zamknięty, żeby powietrze przechodziło przez wymiennik i oddawało ciepło,
- harmonogram pracy można dopasować do rytmu dnia, ale rekuperatora nie należy wyłączać na całą zimę,
- po wymianie filtrów warto wyzerować licznik w sterowniku, jeśli centrala go ma,
- nawiew i wywiew powinny być zrównoważone, bo nierównowaga daje przeciągi albo podciśnienie w domu.
Przegląd serwisowy raz w roku
Poza pracami, które da się wykonać samodzielnie, raz w roku warto zlecić przegląd całej instalacji. Serwisant sprawdzi wentylatory, wyczyści wymiennik, zmierzy przepływy na anemostatach i w razie potrzeby wyreguluje instalację. Przy okazji można zapytać o czyszczenie kanałów, które po kilku latach pracy zbierają kurz, zwłaszcza tam, gdzie filtry wymieniano zbyt rzadko. Datę i zakres przeglądu dobrze zapisać, żeby wiedzieć, kiedy wypada następna wizyta.
A gdy w domu działa wentylacja grawitacyjna
W starszych domach i mieszkaniach powietrze wymienia się przez kratki wentylacyjne w kuchni i łazience. Kratki nie mogą być zasłonięte, a przy szczelnych oknach świeże powietrze musi mieć skąd napływać, na przykład przez nawiewniki okienne lub ścienne. Prosty test z kartką papieru przyłożoną do kratki pokazuje, czy przewód w ogóle ciągnie. Jeśli szyby regularnie parują, a w narożnikach pojawia się pleśń, wymiana powietrza jest zbyt słaba. Sprawna wentylacja przed zimą to mniej wilgoci na szybach, mniejsze ryzyko pleśni i zdrowsze powietrze przez cały sezon grzewczy.
